การค้นพบโครงสร้างโมเลกุลของเบนซีนในฝัน
การค้นพบโครงสร้างโมเลกุลของเบนซีนในความฝัน
“งู” งับหางตัวเองในความฝันของคิคูเล
ก่อนปี ค.ศ. 1865 นั้น ว่ากันว่า นักเคมีที่ศึกษาสารอินทรีย์ทำงานเหมือนกับอยู่ในห้องมืด กล่าวคือแม้ว่านักเคมีในยุคนั้น จะสามารถสังเคราะห์และศึกษาสมบัติของสารต่าง ๆ และเริ่มได้ข้อมูลที่สำคัญแล้วก็ตาม แต่ปัญหาเกี่ยวกับโครงสร้างของสารนั้นช่างมืดมนเหลือเกิน
ย้อนกลับไปในปี ค.ศ. 1825 ไมเคิล ฟาราเดย์ ทำการทดลองหาได้ว่า เบนซีน (benzene) ประกอบด้วยอะตอมของธาตุคาร์บอน และไฮโดรเจนเท่านั้นและมีจำนวนเท่า ๆ กัน
แต่โครงสร้างโมเลกุลของเบนซีนก็ยังคงเป็นความลับ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1865 คิคูเล (Friedrich August Kikule) ยอดนักเคมีซึ่งผู้ครุ่นคิดเกี่ยวกับโครงสร้างทางเคมีของสารต่าง ๆ รวมทั้งเบนซีนมานาน แต่ “คิด ๆ เท่าไรก็ไม่ออกสักที” ก็เกิดเหนื่อยจนผล็อยหลับไปข้างเตาผิง และแล้วความฝันอันบรรเจิดก็เกิดขึ้น ขณะที่คิคูเลกำลังงัวเงียครึ่งหลับครึ่งตื่นอยู่นั้น เขาเห็น “งู” หลายตัวมาเลื้อยอยู่ตรงหน้า และแล้วก็มีงูตัวหนึ่งม้วนตัวหมุนเป็นวงกลม แล้วงับหางตัวเอง ! (บางตำราบอกว่ามีงู 6 ตัว แต่ละตัวจะไปงับหางตัวที่อยู่ด้านหน้ารวมกันเป็นวงกลม)
เหมือนสายฟ้าฟาดเปรี้ยง ! คิคูเลตื่นขึ้นมาทันที และใช้เวลากลางคืนนั้นเขียนสมมุติฐานเกี่ยวกับโครงสร้างของเบนซีน ซึ่งมีคาร์บอน 6 ตัว ต่อกันเป็นวงกลมเหมือน “งู” ที่งับหางตัวเองฉะนั้น (นี่ถ้าคิคูเลเป็นพี่ไทยคงตีเป็นตัวเลข 60 หรือทำนายว่าจะพบเนื้อคู่เข้าให้แล้ว !)
ที่มา หนังสือคู่คิดครูวิทยาศาสตร์ โดย ดร. บัญชา ธนบุญสมบัติ